Elektrikli devrelerde çok sayıda direnç kullanılır. Dirençlerden oluşan sistemlerde birden fazla direncin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen dirence eşdeğer direnç denir. Eşdeğer direnç Reş sembolüyle gösterilir.
Seri Bağlama
Elektrik devresinde ya da devre parçasında dirençlerin uç uca gelecek şekilde birleştirilmesiyle oluşan bağlama şekline seri bağlama denir. Lamba, dirençli bir devre elemanıdır.
Dirençler seri bağlandığında üzerlerinden geçen akım şiddetleri eşit büyüklüktedir. Potansiyel farkları ise dirençlerin büyüklüğü ile doğru orantılı olarak paylaşılır. Dirençlerin uçları arasındaki potansiyel farklarının büyüklüğü V1,V2,V3 ise ohm yasasından V = Ι . R ⇒ V1 = Ι . R1, V2= Ι . R2 ve V3 = Ι . R3 olarak bulunur.
Dirençlerin uçları arasındaki potansiyel farklarının toplamı iç direnci önemsiz üretecin potansiyel farkına eşittir. Bu durumda V = V1 + V2 + V3 olur. Potansiyel farkı değerleri yerine konulduğunda I . Reş = I . R1 + I . R2 + I . R3 buradan Reş = R1 + R2 + R3 bağıntısı bulunur.
Genelleme yapılırsa n tane direncin seri bağlı olduğu devrede eşdeğer direnç Reş = R1 + R2 + … + Rn bağıntısı ile hesaplanır.
Örnek:
Direnç değerleri verilen devre parçasında K-L noktaları arasındaki eşdeğer direnç kaç Ω’dur?
K-L noktaları arasındaki dirençler birbirine seri bağlıdır. Buna göre Reş = R1 + R2 + R3
Reş = 2 + 3 + 4 = 9 Ω’dur.
Paralel Bağlama
Elektrik devresinde ya da devre parçasında dirençlerin birer uçlarının bir noktada, diğer uçlarının da başka bir noktada birleştirilmesiyle oluşturulan bağlama şekline paralel bağlama denir.
R1 ve R2 dirençlerinin uçları aynı üretecin uçları arasına bağlı olduğu için V1 ve V2 voltmetrelerinde okunan değerler aynı ve üretecin potansiyel farkına (V) eşit olur.
Sonuç olarak paralel bağlı dirençlerin uçları arasındaki potansiyel farkı birbirine eşittir. V1 = V2 = V
Akımın devreyi tamamlayabilmesi için gideceği iki yol olduğundan akım ikiye ayrılır. Ana kol akımı I = I1 + I2 olur.
Dirençlerin üzerinden geçen akım değeri, volt ve direnç değeri türünden ana kol akımı bağıntısında yerine yazılırsa,
bağıntısı ile hesaplanır.
Özel Ders Paketlerimiz ile Okul Derslerinde ve Sınavda Başarıyı Yakalayın. TYT-AYT-LİSE ARASINIF kurslarımız ile ne zaman ve nerede istersen o zaman çalış. Hangi konuda istiyorsan o konuda online ders alın.
