Isıtılan bir maddenin sıcaklığı sürekli artar mı?
Soğuk bir günde dışarıda bulunan biri metal, diğeri tahtadan yapılmış iki farklı banktan hangisine oturmayı tercih ederiz?
Kışın karlı yollarda araç lastiklerinin temas ettiği yüzeylerdeki karlar neden erir?
Tüm maddeler taneciklerden oluşur. Sıcaklığı 0 kelvinden (–273 oC) büyük olan ve maddeyi oluşturan tanecikler; sürekli dönme, öteleme veya titreşim hareketi yapar bu hareketler taneciklerin kinetik enerjisi ile ilişkilidir. Parçacıkların hareketiyle ilişkili olan kinetik enerji, iç enerjinin bir parçasıdır.
Atom ve molekülleri birbirine bağlayan kimyasal bağlar da maddenin potansiyel enerjisi ile ilişkilidir. Parçacıklar arasındaki bağlarla ilişkili potansiyel enerji iç enerjinin bir parçasıdır.
Maddeyi oluşturan atom ve moleküller hem potansiyel hem de kinetik enerjiye sahiptir ve bu enerjilerin toplamı maddenin iç enerjisi olarak tanımlanır.
Bir maddenin ya da sistemin iç enerjisi, madde miktarına ve sıcaklığa bağlı olarak değişir.
Örneğin aynı sıcaklıktaki bir bardak suyla bir kova dolusu suyun iç enerjisi farklı olup kovadaki suyun iç enerjisi bardaktaki suyun iç enerjisinden büyüktür.
Aynı miktarda ama sıcaklıkları farklı sulardan sıcaklığı yüksek olan suyun iç enerjisi diğerinin iç enerjisinden büyüktür.
Maddeyi oluşturan her bir taneciğin ortalama kinetik enerjisinin ölçüsüne sıcaklık denir. SI’da birimi kelvin (K) olan sıcaklık, termometre ile ölçülür.
Isı; sıcaklıkları farklı, etkileşim hâlindeki iki sistem arasında sıcaklığı yüksek olandan düşük olana doğru, sıcaklığın dengelenmesi için transfer edilen enerjidir. Isı Q sembolü ile gösterilir, SIʼdaki birimi jouledür. Temel ısı birimi olmamasına rağmen genellikle kalori (cal) kullanılmaktadır. İki enerji birimi olan joule ve kalori arasında 1 cal yaklaşık olarak 4, 186 J ‘dür.
Bir sistemin ısısı gibi bir kavram yoktur. Isı, aktarılan enerji olduğu için ancak sistemin aldığı ya da verdiği ısının ölçümü yapılabilir. Bu ölçüm kalorimetre kabı ile yapılır.
BAK BU ÇIKAR
“Bir cismin içindeki ısı miktarı” ya da “bir sistemin ısısı” şeklinde bir kavram yoktur. Isı, sıcaklık farkı nedeniyle bir sistemden diğer sisteme aktarılan enerjidir.
Isı aktarımının yönü, sıcaklığı fazla olan maddeden sıcaklığı düşük olan maddeye doğrudur. Aktarım sonucu ısı alan ya da veren maddenin iç enerjisi kesinlikle değişir.
Isıl denge maddeleri
